close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • AKTUALNOŚCI

  • 12 listopada 2017

    Tegoroczne obchody 99 rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości, były również okazją do upamiętnienia 100 rocznicy powstania legendarnego obozu szkoleniowego Camp Kościuszko. To właśnie w Niagara-on-the-Lake, ponad sto lat temu Polscy patrioci z Kanady i Stanów Zjednoczonych, przygotowywali się do walki o wolną i Niepodległą Polskę.

     

    100 lat Obozu Kosciuszko w Niagara-on-the-Lake

     

    Sobotnie uroczystości związane z Świętem Niepodległości, oraz rocznicą powstania Obozu Kościuszko,  rozpoczęły się w Niagara Historical Society and Museum, gdzie odbyło się uroczyste otwarcie wystawy  "Camp Kosciuszko. The Polish Army at the Niagara Camp, 1917-1919", upamiętniającej Czyn Zbrojny Polonii Amerykańskiej i Kanadyjskiej. Jak podkreślił Konsul Generalny Grzegorz Morawski – Odzyskanie Niepodległości, nie byłoby możliwe, bez poświęcenia tysięcy Polskich imigrantów z Kanady i Stanów Zjednoczonych, którzy przyłączyli się do walki w szeregach Błękitnej Armii Józefa Hallera. (…) To wspaniały przykład patriotyzmu oraz współpracy pomiędzy Polską i Kanadą – mówił. Wystawa swoją tematyką obejmuje najnowszą historię Polski; przedstawia tło polityczne powstania Obozu Kościuszki, organizacje polonijne wspierające jego powstanie i przebieg rekrutacji do polskiej armii.  Ukazuje także rolę tego wydarzenia w historii Niagara-on-the-Lake i  znaczenie Obozu Kościuszki w procesie odzyskania przez Polskę niepodległości.  Ekspozycja prezentuje także życie codzienne żołnierzy polskich podczas szkolenia i ich znakomite relacje z mieszkańcami Niagara-on-the-Lake.  Ponadto przedstawia wybrane biografie polskich żołnierzy jak i kanadyjskich oficerów, a także rolę organizacji kobiecych polskich i kanadyjskich, takich jak White Cross, Grey Samaritans, Niagara Falls Red Cross or Women's Institute in Niagara on the Lake wraz z biografią Elizabeth C. Ascher i Laury de Turczynowicz oraz sylwetki Ignacego i Heleny Paderewskich.

     

    Polsko – Kanadyjskie prace nad wystawą

     

    Jak podkreśla Roman Baraniecki z Polonia Canadian Institute for Historical Studies, współorganizatora wystawy, prace nad tym przedsięwzięciem trwały dwa lata, chociaż pomysł pojawił się już wcześniej  – W efekcie prowadzonej od 2011 roku mojej i p. Andrzeja Kawki  kwerendy obejmującej St. Mark’s Church Archives udostępnionych przez p. Donalda Comb, Niagara-on-the-Lake Public Library i Niagara Historical Museum w 2013 roku, zostaliśmy zaproszeni przez historyka Dr. Richarda Merritt, członka Niagara Historical Society & Museum do współpracy w kwerendzie materiałów do jego nowej książki, Training for Armageddon. Niagara Camp in the Great War, 1914-1919. Publikacja zawierała rozdział poświęcony szkoleniu polskich ochotników do Armii Polskiej we Francji w Niagara-on-the-Lake w latach 1917-1919 – mówi. Jak podkreśla dalej  praca nad rozdziałem o  Obozie Kościuszki ukazała jak ważnym wydarzeniem dla miasta i jego mieszkańców była historia pobytu  w Niagara-on-the-Lake polskich żołnierzy, szkolonych przez oficerów kanadyjskich, oraz jak istotną  rolę odegrało to niewielkie kanadyjskie miasto w historii Polski. - Należy tutaj wspomnieć o wzrastającym w Niagara-on-the-Lake zainteresowaniem tym tematem. Podczas współpracy z p. Donaldem Combe  powstała w parafii St. Mark's inicjatywa, aby przybliżyć temat corocznej pielgrzymki Polonii do Polskiego Cmentarza Wojennego w Niagara-on-the-Lake, którego opiekunem do 1941 roku była Elizabeth C. Ascher.  W 2013 roku na godzinę przed polskimi uroczystościami odbyło się uroczyste nabożeństwo w kościele St. Mark's, w którym uczestniczył sprowadzony z Toronto chór, poświęcone polskim żołnierzom pochowanym w Niagara-on-the-Lake. Muzeum organizowało wykłady na temat historii Obozu Kościuszki i zacząło gromadzić związane z tym tematem nowe eksponaty do swojej kolekcji – przybliża Baraniecki.

     

    Polsko - Kanadyjska droga do wolności

     

    Podczas promocji książki Dr. Merritt w maju 2015 zapadła ostateczna decyzja Muzeum,  w sprawie organizacji wystawy. Powołano czteroosobowy komitet w składzie Sarah Kaufman, Richard Merritt, Andrzej Kawka i Roman Baraniecki, który miał się zająć organizacja wystawy. Dwuletnie prace nad ekspozycją, którym od początku 2016 roku przewodniczyła dyrektor Shawna Butts, poświęcone były pogłębionej kwerendzie, opracowaniu plansz tematycznych oraz gromadzeniu eksponatów na wystawę.  W efekcie na ekspozycję składają się zbiory z kolekcji Niagara Historical Museum, Polish Kashub Heritage Museum - Wilno Heritage Society, Polish Army Veterans' Association in America -  Museum in New York, Niagara Falls Museum, Polonia Canadian Institute for Historical Studies, Brock University, Konsulatu Generalnego RP w Toronto. Ponadto zbiory prywatne Alicji i Waltera Chwals, Mariana Wiącka, zmarłego w lutym tego roku syna Majora Antoniego Wiącka oraz Ryszarda Przybylskiego seniora i Ryszarda Olejniczaka. Na wystawie można także zobaczyć kopię proporca używanego w Obozie Kościuszki, którego oryginał znajduje się w zbiorach Polish Army Museum in Warsaw.  Wierną kopię na zamówienie Polonia Canadian Institute for Historical Studies i Konsulatu Generalnego w Toronto wykonala p. Jadwiga Kozłowska z Pracowni Konserwacji Tkanin w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. W swoim wystąpieniu podczas otwarcia wystawy Roman Baraniecki pokreślił, że przedsięwzięcie jakim jest wystawa ma znaczenie szczególne. – Prace nad naszym projektem pokazały, że mieszkańcy Niagara On-the-Lake są dziś obdarzeni podobną szczodrością, zrozumieniem i serdecznością jak sto lat temu, kiedy Polscy patrioci przybyli do tego miasta, aby przygotować się do walki o wyzwolenie ich ukochanego kraju, po 123 latach niewoli – podsumował.

     

    Święto niezwykłej przyjaźni

     

    Na zaproszenie Polonia Canadian Institute for Historical Studies w otwarciu wystawy wzięły udział, przybyłe ze Stanów Zjednoczonych i z Kanady, rodziny żołnierzy polskich, którzy szkolili się w Obozie Kościuszko. Wśród nich: Porucznika Lucjana Chwałkowskiego, pierwszego oficera, ochotnika amerykańskiego, który poległ na polach Francji w lipcu 1918 roku,  Majora Antoniego Wiącka, zamordowanego w 1940 roku w Katyniu,  oraz Stanisława Lisa uczestnika wojny 1920 roku, którego wnuczka, p. Izabela Rusek przywiozła na spotkanie rodzinne dokumenty.  Major Antoni Wiącek i Porucznik Lucjan Chwałkowski byli jednymi z pierwszych siedemnastu oficerów polskich promowanych w maju 1917 roku w  Canadian Officers’ Traning Corps in Toronto.

     

    Po stu latach od powstania Obozu Kościuszki rodziny, w towarzystwie przedstawicieli Polonia Canadian Institute for Historical Studies i Niagara Historical Museum, oraz Shirley Connolly, dyrektor Kashub Heritage Museum, złożyły wieńce na  Polskim Cmentarzu Wojskowym w Niagara-on-the-Lake.  Byli to Walter Chwals, bratanek Porucznika Lucjana Chwałkowskiego i Charlene Bailey - Wiacek, żona Andrew Wiacek, wnuka Majora Antoniego Wiącka) w asyście Corporal Slawomir Lesiuk of Two Service Battalion, Garnison Petawawa i Andrzeja Kawki oraz na grobie Elizabeth Caroline Ascher, gdzie w imieniu rodzin wieniec złożył mieszkający w St. Catharines weteran i historyk, Profesor Henry Radecki. Następnie rodziny wzięły udział w oficjalnych obchodach Remembrance Day, gdzie wieniec pod Cenotaph w imieniu rodzin złożyli Daniel i Matthew Wiacek, prawnukowie Majora Antoniego Wiącka. W pawilonie Kurtz Orchards, położonym przy malowniczej Niagara Parkway, odbyło się wzruszające spotkanie rodzin. Pan Edward Kurtz przywitał gości i przedstawił, ilustrowaną dokumentami, niezwykle ciekawą historię renowacji Polskiego Cmentarza Wojskowego w 2000 roku, w której sam miał wielki udział. Goście mieli również okazję zwiedzić wystawę Canada's Role in the Rebirth of Poland: Niagara-on- the-lake, 1917-1919, przygotowaną przez Polonia Canadian Institute for Historical Studies. Przed przybyciem na otwarcie wystawy honorowi goście odwiedzili historyczne miejsce w pobliżu Fort George, gdzie znajdował się się Obóz Kościuszki.

     

    Póki My Żyjemy

     

    Uwieńczeniem dnia był koncert pod znamiennym tytułem „Póki My Żyjemy”, który zgromadził dziesiątki osób w St. Mark’s Anglican Church. Klasyczne oraz patriotyczne utwory zostały wykonane przez utalentowanych artystów polsko – kanadyjskiej sceny.  Tradycyjnie w koncercie udział wzięli Toronto Sinfonietta oraz chór Novi Singers Toronto, pod batutą Mestro Macieja Jaśkiewicza, któremu towarzyszyli sopranistka Karolina Podolak, wiolonczelista Janusz Borowiec oraz flecistka Anna Kolosowski.  Tego wieczoru publiczność miała okazję usłyszeć porywające do śpiewu wykonania znanych pieśni patriotycznych takich jak „My pierwsza brygada”, czy „Przybyli ułani pod okienko”. Nie zabrakło także wzruszającego wykonania „Roty”, którą wspólnie zaśpiewano  w ten historyczny dzień. Jak podsumował Konsul Generalny Grzegorz Morawski – Wolność i niepodległość to najpiękniejsze rzeczy, które mogą spotkać Ojczyznę. Dokładnie 99 lat temu, te dwa najcenniejsze dobra zostały Polakom przywrócone. Wolność jest niezbywalnym prawem każdego narodu. Dyktatura nie może zwyciężać demokracji, a wartości takie jak wolność, niepodległość, czy tolerancja pozostają zawsze uniwersalne – skonkludował. Koncert zakończyły owacje na stojąco i wiele słów uznania ze strony publiczności, na której występ artystów zrobił ogromne wrażenie. Tegoroczne obchody 99 rocznicy odzyskania Niepodległości, były nie tylko dowodem pamięci o odwadze i heroizmie Polaków. To także Święto niezwykłej, bo ponad stuletniej przyjaźni dwóch narodów, dla których wolność  jest wartością ponadczasową.

    Inauguracja wystawy  01
    Inauguracja wystawy  02
    Inauguracja wystawy  03
    Inauguracja wystawy  04
    Inauguracja wystawy  05
    Inauguracja wystawy  06
    Inauguracja wystawy  07
    Inauguracja wystawy  08
    Inauguracja wystawy  09
    Inauguracja wystawy  10
    Inauguracja wystawy  11
    Inauguracja wystawy  12
    Inauguracja wystawy  13
    Inauguracja wystawy  14
    Inauguracja wystawy  15
    Inauguracja wystawy  16
    Inauguracja wystawy  17
    Inauguracja wystawy  18
    Inauguracja wystawy  19
    Inauguracja wystawy  20
    Koncert Póki My Żyjemy 1
    Koncert Póki My Żyjemy 2
    Koncert Póki My Żyjemy 3
    Koncert Póki My Żyjemy 4
    Koncert Póki My Żyjemy 5
    Koncert Póki My Żyjemy 6
    Koncert Póki My Żyjemy 7
    Koncert Póki My Żyjemy 8

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: